Złapali Kościuszkiego

„Złapali Kościuszkiego” – mawiał tato, kiedy zdybał nas na jakichś drobnych zmyłkach, kłamstewkach, niedopowiedzeniach… Tatowych powiedzonek było więcej, ale to szczególnie zagnieździło się w mojej pamięci. Czy jeszcze ktoś go używa?

„Uroczysko” Mereczowszczyzna

Mereczowszczyzna

Kosow Pol_Mereczowszczyzna (1)_hfKilkanaście lat temu wybraliśmy się wspólnie do Mereczowszczyzny (dziś część Kosowa Poleskiego), żeby zobaczyć miejsce urodzenia Tadeusza Kościuszki. Zamiast stojącego obok pałacu Pusłowskich drewnianego dworku, znaleźliśmy tylko niewielki, ogrodzony łańcuchem pagórek.

Kosow Pol_Mereczowszczyzna (2)_hf

Pałacu także
ani śladu, uwagę zwracał jedynie postawiony w 1999 r. kamień z tablicą, na której niezbyt wyraźnymi białoruskimi bukwami stało czarno na białym, iż
„W domie stojaszczem na etom mjestie w 1746 godu rodiłsja T.Kostjuszko, polityczeskij diejatjel Polszy”. Pagórek krył w sobie stare fundamenty.

Pospieszyliśmy się z tą wycieczką. Mniej więcej rok po naszej wizycie, Białorusini przy finansowym wsparciu ambasady amerykańskiej odbudowali rodzinne gniazdo Andrzeja Tadeusza Bonawentury herbu Roch Trzeci. Dziś mieści się w nim kościuszkowskie muzeum a jednym z eksponatów jest armatnia kula spod Maciejowic – z „miejsca ostatniego boju Naczelnika narodu polskiego Tadeusza Kościuszki”.

Z Mereczowszczyzny do Maciejowic i Podzamcza

Kolejne dwie kule z maciejowickiego pobojowiska znajdziecie po tej samej stronie Wisły ale o wiele bliżej – w mazowieckiej osadzie Podzamcze.

Kula armatnia z maciejowickiego pobojowiska

Kula armatnia z maciejowickiego pobojowiska

 

Wmurowano je w ściany pałacu Zamoyskich w trakcie odbudowy po zniszczeniach z czasu insurekcji. Pokaźne zagłębienie pod jednym z  gzymsów wskazuje, że pewnie była tu i trzecia kula. Kto, kiedy i w jakim celu ją wyłupał?

 

 

Podzamcze

 

 

Klasycystyczny pałac Zamoyskich pochodzi z 1808 r.

 

 

Pałac Zamoyskich w Podzamczu

Pałac Zamoyskich w Podzamczu

 

Zbudowano go na miejscu starszego, jeszcze szesnastowiecznego dworu.

 

 

 

Podzamcze

 

 

Tuż obok, w parku znajdziecie dwa oryginalne kamienie pamiątkowe – pierwszy wspomina październikową bitwę Anno 1794

 

 

Podzamcze

Tabliczka na  drugim  informuje: „Pod tym drzewem był opatrywany z ran w czasie Bitwy pod Maciejowicami 10. X. 1794 r. Wódz Tadeusz Kościuszko. Z historycznej lipy pozostały tylko te martwe fragmenty pnia. Żywe – rosnące obok lipy, to jej odrosty.”

 

Kopiec Kościuszki Krępa

Naczelnika raniono i pojmano zaledwie kilometrów dalej, pod wsią Krępa. Stoi tam dziś Kopiec Kościuszki, kopczyk zaledwie ale za to z pamiątkowym krzyżem, na cokole którego umieszczono tablicę „15.X.1817 – 15.X.1917. Krzyż ten wystawiony w setną rocznicę zgonu T. Kościuszki na miejscu, gdzie wielki wódz przelał swą krew za wolność Ojczyzny”.  Otacza go rezerwat.

dojście do kopca

dojście do kopca

Dojście do kopca wydzielono ładną aleją. Trafiliśmy więc dokładnie w miejsce, gdzie faktycznie złapali Kościuszkiego.

Tato pewnie przyglądał się temu z uśmiechem.  ♥ ♥ ♥

Prawie usłyszałam jego głos… a może tylko mi się wydawało? 🙂

 

KosciuszkoCiekawostki

Ciekawostka numer 1:
Protoplastą rodu był Fiodor Kostiuszko, który w 1458 r. otrzymał od Kazimierza Jagiellończyka szlachectwo i majątek Siechnowicze. Rodzina spolonizowała się już w XVI w. Ponieważ korzenie  Kościuszki są po trosze i polskie, i ruskie – Andrzeja Tadeusza Bonawenturę ochrzczono w dwóch obrządkach. Na prawosławnym otrzymał pierwsze imię, na rzymsko-katolickim – kolejne dwa. Był czwartym dzieckiem miecznika brzeskiego Ludwika Tadeusza Kościuszki-Siechnowickiego i Tekli z Ratomskich.

Ciekawostka numer 2:
Maciejowicki eksponat, który oglądać można w Mereczowszczyźnie opatrzony jest informacją, iż z braku środków znieczulających, operowanym na polu bitwy powstańcom kazano zagryzać zęby na kamiennych kulach armatnich (stąd widoczne na niektórych dziwne ślady). Ile w tym tzw. prawdy historycznej – dalibóg nie wiem… 😉

 

 

Ten wpis został opublikowany w kategorii A_KRAJOZNAWCZE, a_maz_Maciejowice, a_MAZOWIECKIE, najnowszy wpis i oznaczony tagami , , , , , , , , , , , , , , , . Dodaj zakładkę do bezpośredniego odnośnika.

5 odpowiedzi na „Złapali Kościuszkiego

  1. Jolanta pisze:

    Ciekawostki często nas zadziwiają, często mijają się z prawdą, a czasami są prawdziwe. Trudno powiedzieć jak to było z gryzieniem kamieni, ale historia zna wiele przykładów z czasów różnych wojen, gdzie operowano ludzi bez znieczulenia po uprzednim upojeniu alkoholowym.
    Powiedzenie ‚złapali Kosciuszkiego’ jest mi znane, bo moi rodzice też go używali. Nigdy nie zastanawiałam się dlaczego…..
    Bardzo ciekawa historia kościuszkowska.
    Pozdrawiam bardzo cieplutko:-))

    • Maria Gonta pisze:

      W okolicach Maciejowic wiele jest jeszcze miejsc z Kościuszką zawiązanych. A o kopcu w Krępie krążą legendy, że czapkami chłopów usypany 🙂
      Kopiec mógł też być powstańcza mogiłą – z tyłu krzyża umocowano drugą tabliczkę z inskrypcją „Na cześć braci poległych za Ojczyznę 10 października 1794”

  2. nagietek pisze:

    Witam:)) Jak zwykle bardzo ciekawie. Piękna lekcja historii:)
    Serdecznie pozdrawiam:)

Dodaj komentarz

Twój adres email nie zostanie opublikowany. Pola, których wypełnienie jest wymagane, są oznaczone symbolem *