Zagroba,płocki,mazowieckie,Polska

Z Wiki Kielakowie.pl
Przejdź do nawigacjiPrzejdź do wyszukiwania

Dzieje własności ziemskiej według Herbarza Mazowieckiego prof. Jerzego Łempickiego.

Parafia w Zagrobie

Zagroba kosciol.jpg

Pierwsze wiadomości o parafii w Zagrobie pochodzą z drugiej połowy XIV wieku. Parafia istniała jednak zapewne znacznie wcześniej, o czym świadczy wezwanie św. Wojciecha, znaczy obszar i bogate uposażenie całą wioską - Lubiejewem. Zbiorowy patronat parafii sprawowali zbiorowo członkowie rodu Zagrobów vel Zagłobów, najprawdopodobniej fundatorów parafii.


Kościół pw. św. Wojciecha[1] jako świątynia grodowa mógł istnieć już pod koniec XI w. Przywilej pobierania dziesięcin otrzymał w 1380 r. Mikołaj, pleban w Zagrobie, od biskupa Dobiesława Sówki z Gulczewa. Kolejny drewniany kościół wzmiankowany był w końcu XVI stulecia. Tenże przestawiony był w 1791 r. i remontowany w 1815 r. Świątynia spłonęła 17 marca 1914 r. Pozostała po niej drewniana dzwonnica, która stoi obok obecnie istniejącego kościoła.
Kościół murowany z kamiennymi skarpami, trójnawowy, zbudowano w latach 1916-1922 staraniem ks. Franciszka Jarmińskiego według projektu architekta Zdzisława Kalinowskiego. Konsekrował go 23 czerwca 1922 r. bp Antoni Julian Nowowiejski.


Przypisy

  1. Informacja i zdjęcie ze strony Diecezja płocka

Wieś Zagroba

Zwana była też Zagrobą Kościelną. Nazwa topograficzna Zagroba brzmiała pierwotnie Zagłoba i pochodziła od słowa "zagłobić", czyli "zagłębić". Była gniazdem rodu szlacheckiego noszącego herb o tej samej nazwie. Zagroba liczyła około 60 ha ról bezkmiecych. W 1510 roku dziedzicem był tu Andrzej Zagrobski z przydomkiem Giszon. Miał on licznych wnuków. Jeden z nich, Maciej, pozostawił córkę, która wyszła za Jana Jaroszewskiego, syna Jakuba Górnego, i będąc dziedziczką Zagroby po bezdzietnych stryjach, przeniosła własność dóbr na Jaroszewskich. Zagroba stała się folwarkiem Jaroszewskich, uprawianym przez kmieci z Zagróbki. Wymieniony wyżej Jan Jaroszewski zmarł w 1637 roku. W 1662 roku wnuk Jana, też Jan Jaroszewski, mieszkał z rodziną w Zagrobie i miał tam 4 czeladzi i 4 poddanych, podczas gdy jego ojczym, Wawrzyniec Bromirski, posiadał tam 6 poddanych.
Po Bromirskim część jego objął inny Jan Jaroszewski, syn Adama. Podział Zagroby na dwie części utrzymywał się przez dalsze lata. W 1717 roku całą Zagrobę posiada pochodzący z innej linii rodziny Paweł-Kazimierz Jaroszewski, chorąży płocki. W jego linii dobra pozostawały aż do 1758 roku, kiedy to Adam Jaroszewski przekazał dobra, wraz z prawem patronatu parafii, synowi Pawłowi, którego synowie, przed 1790 rokiem, odstąpili dobra Antoniemu Żurawskiemu, stolnikowi raciąskiemu. W 1817 roku posiadał on w Zagrobie 6 dymów i 128 mieszkańców, 2 dymy należały wtedy do plebana. Wdowa po Antonim, Józefa z Kucharskich, wyszła w 1817 roku 2-o voto za Ignacego Piotrowskiego, który wykupił Zagrobę od spadkobierców Antoniego. W 1858 roku Piotrowski z żoną sprzedał dobra Innocencie z Kossobudzkich, żonie Stanisława Wyczałkowskiego. Wyczałkowscy rozsprzedali dobra Jaroszewskich, a Zagrobę liczącą 135 ha kupiła Józefa Polewińska, żona Józefa Kowalewskiego. W 1863 Zagrobę dziedziczyły ich dzieci, które w 1868 roku sprzedały Zagrobę Piotrowi Kowalewskiemu, który dobra rozparcelował.