Ważyński Bartosz - I6928

Z Wiki Kielakowie.pl
Przejdź do nawigacjiPrzejdź do wyszukiwania
Dorpat w 1553 roku
Plan Dorpatu z czasów średniowiecza

Ważyński Bartosz[1] urodził się około roku 1570 najprawdopodobniej w Ważynie Skórach jako dziecko Jakuba i nieznanej nam matki. Zmarł po roku 1648. Pochowany w kościele św. Kazimierza w Wilnie[2].
Był dziedzicem części ziem w Ważynie Skórach. Pod koniec XVI wieku przeniósł się na Żmudź, a następnie do Inflant. W latach 1595, 1597, 1606, 1611, 1614, 1620 i 1626 w nagrodę za wierność i swe zasługi wojenne otrzymywał[3] od króla Zygmunta III liczne dobra w Inflantach. W czasie wojny polsko-szwedzkiej w roku 1606 wsławił się obroną Dorpatu.[4][5] W czasie kolejnych wojen polsko-szwedzkich w latach 1617-1618 i 1621-1626 był dowódcą obrony tego miasta (patrz Korespondencja Bartosza Ważyńskiego). Od roku 1617 był podkomorzym derpskim (dorpackim[6]), w roku 1623 posłem na sejm a następnie komisarzem[7] do spraw pokoju ze Szwedami.
Żonaty z Krystyną z Rybińskich. Mieli co najmniej pięciu synów - Jana, Stanisława, Wojciecha, Bartosza i Hieronima.


Przypisy

  1. W niektórych źródłach występuje jako Bartłomiej Waziński (patrz Ekspedycyja inflantska 1621 roku), Ważinski (patrz Korespondencja Bartosza Ważyńskiego) lub też Bartłomiej Ważyński, chodzi tu jednak o tę samą osobę.
  2. Informacja dotycząca pochówku Bartosza Ważyńskiego pochodzi z herbarza Niesieckiego (patrz przypis 4). Jest jednak możliwe, że Niesiecki pomylił go z jego synem, również Bartoszem, który był prałatem w kościele św. Kazimierza i jest tam na pewno pochowany. Możliwe jest także, że obaj tam leżą.
  3. Żernicki-Szeliga w książce Der polnische Adel und dem selben hinzugetretenen auslendischen... podaje, że Król Zygmunt III nobilitował Ważyńskich w 1601 roku.
  4. Kasper Niesiecki, Herbarz Polski, t. 9 str.257 (karta 132)
    ... Bartłomiej Ważyński żołnierz w Inflanciech sławny, podkomorzy Derpski na Żmudzi osiadł, w r. 1606 Derptu długo Szwedom bronił, którzy go z Mansfeldem dobywali; na koniec wycieczkę uczyniwszy, z pola ich spędził, i z obozu wygnał, leży w Wilnie w kościele Ś. Kazimierza, był posłem na sejm 1623 zkąd komisarzem stanął do traktatów o pokój z Szwedami...
  5. Europeana.eu, tom 2 i nast.str. 173 lub w Google eBooks - Żywot J. K. Chodkiewicza, wojewody wileńskiego, hetmana wielkiego W. Ks. Lit.
    ... Pomnożyły troskliwości przysyłane przez samego Chodkiewicza wiadomości, które Bartosz Ważyński (*) wyprawiony od niego z tem umyślnie, ustnie opowiedział, iż nieprzyjaciel gotuje się potężnie, i że z zamków inflantskich wszystkie precz garnizony zeszły, nie mając już od kilkunastu miesięcy ani żywności, ani zapłaty. Uradzono na tej konwokacyi między innemi do zaspokojenia krajowego punktami, obronę Inflant...
    (*) Gdy Chodkiewicz za wolą królewską wyszedł z Inflant przeciwko rokoszanom, zostawił Ważyńskiego w tej prowincyi dla strzeżenia zamków. Instrukcya oryginalna dana Ważyńskiemu, jak się ma sprawować, oraz submisya Ważyńskiego i Macieja Młodzianowskiego, jako mają wiernie strzedz zamków, także oryginalna, znajduje się w M S. ks. Alexandra Sapiehy kanclerza w. lit. w tomie I na karcie 418
  6. Dorpat (dzisiaj estońskie Tartu) - miasto w Inflantach.
  7. Volumina legum. T.3 str. 215 i 216
    ...Iż Stany Szwedzkie praeseferunt, iakoby do uczynienia z Państwy naszemi transakcyi, y gruntownego pokoiu, skłonni być mieli: tedy naznaczamy Kommissarze z Senatu: Wielmożnych: Mikołaia Sapiehę Nowogrodzkiego, Ianusza Skumina Tyszkiewica Mścisławskiego, Woiewodów: Adama Talwosza Żmudzkiego, Samuela Konarskiego Gdańskiego, Łukasza Sierakowskiego Łędzkiego, Adama Kossobuckiego Wyssogrodzkiego, Łomzieńskiego, Iana Gotarda Tyzenhauza Wendeńskiego, Maryemburskiego, Kasztellanów, y Starostów naszych. A z Koła Poselskiego oboyga narodu; Urodzonych, Iana Tarnowskiego Sochaczowskiego, Stefana Ciechomskiego Wendeńskiego, Bartłomieja Ważyńskiego Derptskiego, Podkomorzych: Tomasza Sklinskiego, Starostę Zygwultskiego, y Rotmistrza naszego, Iana Karznickiego. Z Wielkiego zaś Xięstwa Litewskiego: Krzysztofa Sapiehę, Pisarza Wielkiego Xięstwa Litewskiego, Mścisławskiego Starostę; Alexandra Radziwiła, Xiążęcia na Nieświeżu y Ołyce, Alexandra Sapiehę Orszańskiego, Stanisława Sapiehę Ryskiego, Starostow: a z Inflant Henryka Dynhoffa Sekretarza naszego, y Mikołaia Korffa: którym do traktatow z Kommissarzami Stanow Krolestwa Szwedzkiego, wedle instrukcyi sobie od Rzeczypospolitey daney, odprawowania y zawarcia pokoiu, ieźliż honestis et utilibus conditionibus stanąćby mogł, zupełną moc daiemy. Z tym dokładem: iż ieźliby pokoiu z ochroną dostoieństwa, y z dobrym Rzeczypospolitey postanowienia, podobieństwa nie baczyli: maią Nam to ciż Kommissarze bez odwłoki oznaymić, a My za ich oznaymieniem będziemy mieć facultatem, Seym trzy niedzielny, bez rozsyłania literarumdeliberatoriarum, y z uchyleniem aliarum solennitatum, z oznaczeniem iednak Seymikow Powiatowych, dla gruntowney około potężnego prowadzenia woyny przeciw temu nieprzyiacielowi, y rekuperowania Ziemie Inflandskiey, namowy złożyć. Także kiedyby się ingens periculum od Cesarza Tureckiego na Państwo nasze pokazało, et in hoc casu, tęż facultatem do złożenia takowego Seymu, mieć będziemy...

Linki